Totnogtoe had ik het over het menselijke « zijn », over het onprecieze iets dat « ziel » noemt. Nu wil ik het hebben over het lichaam, over de concrete gedaante waar éénieder in rondloopt.
*
De vraag is of lichaam en ziel aldan niet van elkaar gescheiden zijn. Sommigen beweren dat lichaam en ziel radicaal van elkaar verschillen, terwijl anderen op zoek zijn naar de articulatie tussen beiden als ze het bevoorbeeld hebben over het psychosomatische – over de wederzijdse beïnvloeding van lichaam en ziel.
Men kan gerust beweren dat de meesten akkoord gaan met de gedachte dat ieder mens die twee aldan niet compatibele ingrediënten – het materiele en het spirituele – in zich heeft.
En als men dan naar woorden luistert zoals « en het Woord is Vlees geworden en het heeft onder ons gewoond », dan beseft men dat wat spiritueel is naar zijn materialisatie hunkert … want met alléén ijle woorden is de mens niet gediend.
En als men vervolgens Sigmund Freud’s sublimatieproces bestudeerd, dan stelt men vast dat men tevens de spiritualisatie wenst van wat concreet is … men heeft behoefte om « zin » te geven aan wat men met zijn lichaam zoal doet … of vermijd te doen !
Men kan dus zeggen dat we door middel van ons lichaam deel uitmaken van de concrete realiteit ; en dat we door middel van onze ziel deel uitmaken van een spirituele werkelijkheid.
*
Wat ik nu beweer is dat mijn lichaam de materiële gedaante is van mijn ziel en dat wat ik mijn ziel noem aldus mijn lichaam omvat.
Ik beweer tevens dat het verschil dat gemaakt wordt tussen de spirituele en materiele uitdrukkingen van mijn ziel « ergens » pathologisch zijn in die mate dat het getuigt van de schize in de mens …
… van de soms zeer diepe kloof die de mens van hemzelf afzondert en ook wel van de anderen, en dat hem in ieder geval zeer ongelukkig en soms wel knettergek maakt.
*
Wilhelm Reich is een freudiaans psychoanalist en tevens een fervente aanhanger van Karl Marx’theoriën. Hij streeft in de eerste helft van vorige eeuw naar de emancipatie van de proletariër. Met behulp van de psychoanalyse zal hij die uit de ban slepen van het kapitalistische systeem !
Die proletariër wordt door zijn lichaam binnen dit systeem gevangen gehouden ; in zijn lichaam staat als het ware geschreven waar hij toe gedwongen wordt, alsook waar hij zichzelf toe dwingt zonder het zelf te weten.
Het staat er geschreven onder vorm van spierbundels en vezels die een harnas zijn gaan vormen dat hem belet om vrijuit te ademen en van het leven te genieten. En het opperste van het genot is, volgens Wilhelm Reich, het bevredigende seksuele orgasme waartoe de onderdrukte mens niet in staat is.
Aldus zal éénieder van ons moeten van zijn lichamelijke harnas – dat de materiele manifestatie is van een socio-culturele druk dat op hem wordt uitgeoefend – zien los te komen. Daar zal de reichiaanse psychoanalyse voor dienen.
Wilhelm Reich zal beweren dat alle nare toestanden die we in ons leven hebben meegemaakt – en die ons intellectueel en affectief bestaan enigszins hebben beïnvloedt – zich ergens in ons lichaam hebben vastgezet onder vorm van spanningen, houdingen, enzomeer, die ons zullen beletten een menswaardig bestaan te leiden.
De onderdrukte mens zal een « karakter » ontwikkelen dat zich onder andere door lichamelijke spanningen zal uiten. Dit karakter kan worden gewijzigd door de spanningen die het staande houden door woorden, kreten, bewegingen, enzomeer uit te drukken.
En eenieder zal tenslotte moeten leren om voortaan het leven in en uit te ademen en, dit doende, de levensenergie te vergaren dat hem zal toelaten om « orgasme » te ervaren.
*
Alexander Lowen, een volgeling van Wilhelm Reich, noemde zijn leer de bioenergie. Hij kwam één generatie na Reich en liet de politieke aspecten van diens strijd achterwege, maar behield alle aspecten van diens psychophysische of psychosomatische benadering. Hij maakte van de bioenergie een soort van levensdiscipline.
*
De Life Coach zal attent zijn op de manier waarop degene die hem raadpleegt ademt, en zal hem helpen beseffen dat wat die niet met woorden heeft kunnen uitdrukken zich door de jaren in zijn lichaam heeft vastgezet. Hij zal derhalve zijn client helpen met het « er-uit-drukken » van zijn karaktertrekken – van die in zijn lichaam en ziel vastgewortelde neurotische trekken ; en hij zal hem bijstaan wanneer die het uiteindelijk zal aandurven om nieuw leven in en uit te ademen.