Carl Gustav Jung heeft zijn theorie der complexen verder uitgebouwd door ze « archetypen » te noemen. Hij ontwaart aldus het archetype van de Anima … de inwendige vrouw, moeder aarde als het ware …
… maar hij spreekt ook over het archetype van Wotan, bevoorbeeld, als hij het heeft over de menselijke moordzucht die hij alom waarneemt … hij was er bij toen de tweede wereldoorlog uitbrak !
*
En tussen die complexen en archetypen door moet er eentje zijn dat éénieder heeft, maar dat verschilt van ziel tot ziel … een atypisch archetype of complex dat ieder van ons « zichzelf » mag noemen …
… daar is ieder mens die het zich kan en wil veroorloven naar op zoek … naar dat éne iets dat hem verschillend maakt van alle anderen en dat hem tegelijkertijd toelaat om deel uit te maken van al wat is … unus mundus !
*
Onder andere James Hillman en Jean Shinoda Bolen hebben de theorie der complexen opnieuw ter hande genomen. Ze ontwaarden beiden een resem archetypen in de griekse mythologie.
Zo heeft James Hillman het onder andere over wat de natuurgod Pan zó bijzonder maakt ; alsook over het mooie mytische verhaal van Psyche en Eros dat, volgens hem, de psychoanalyse moet gronden.
Zo heeft Jean Shinoda Bolen het over de voornaamste en meest bekende vrouwelijke en mannelijke Goden van de griekse mythologie. Die vertonen, volgens haar, typisch menselijke karaktertrekken …
… of zou men moeten zeggen dat de mens door de karaktertrekken van zijn Goden wordt beïnvloed … is het de mens die Ze dagvaardt of zijn Zij het die Zichzelf ongestoord uitnodigen ?
Jean Shinoda Bolen zet de archetypen die de griekse Goden voor haar zijn in relatie met de overeenkomstige sociale en culturele stereotypen : sommige mensen doen en denken als Zeus, of als Hera, of als Dyonysos. Wat evenwel James Hillman doet, al heeft die het eerder over subtiele invloeden dan over gelijknissen.
Hoe dan ook, leggen beiden een band tussen een aantal diep in de mens gewortelde mythische figuren – tussen van oudsher geprogrammeerde denk-en doe patronen – en hun waarachtige denken en handelen in de objectieve wereld : subjectieve archetypen beïnvloeden of gronden ons objectief stereotypisch denken en ageren !
*
Derhalve zouden de Goden als het ware metaforische figuren zijn die ons verschillende wegen tonen naar de diepten in onszelf, dichter bij wat en wie we eigenlijk zijn … maar nemen we dan niet het risico van verstrikt te raken in de vereering van één of meerdere Goden, wat ons de weg naar onszelf opnieuw zal afsluiten ?
De volgelingen van de hermetische leer – waartoe de alchemisten behoren – hebben die vraag beantwoord door Hermes als goddelijke herder te kiezen … hij is het die van de éne naar de andere God trekt en kontakt legt tussen hen ; hij is het die sommige van hun interne konflikten aldus oplost.
Het is bevoorbeeld diezelfde Hermes, bijgestaan door Pallas Athena, die Ulysses – de « ik-figuur » – helpt thuis te geraken, alwaar zijn « ziel » – Penelope – op hem wacht. Allebei vechten zij om elkaar niet te verliezen, wat sommige Goden vurig wensen en concreet behartigen en anderen weer niet. Dit oud grieks mythisch verhaal toont ons aldus een weg naar het héélmaken van onszelf … een onderneming dat dezer dagen bij de transpersonele kant van de psychoanalyse hoort.
*
Een spel gelijk het « tarot-spel » is evenwel een knappe illustratie, daterend uit de 17e eeuw – haast een stripverhaal –, dat ons de weg naar onszelf toont.
Als men de 78 kaarten van dit spel op een welbepaalde manier bij elkaar brengt, dan bekomt men een mandala – een figuur waarvan Carl Gustav Jung meent dat het de gehele ziel van de mens voorstelt.
En kijkt men naar het verhaal dat dit spel uitbeeldt, dan stelt men vast dat er kwestie is van een « zot » dat deel uit wilt maken van de « wereld » … unus mundus !
*
Carl Gustav Jung en zijn volgelingen laten ons toe de mens en het « mens-zijn » te ervaren op een manier dat schijnbaar helemaal akwijkt van dat van Sigmund Freud, maar dat er tegelijkertijd uit voortspruit en er nauw bij aansluit : hij reigt de transpersoonlijke dimentie – de gigantische mythische dimentie waar we van oudsher deel van uitmaken – aan de intrapsychische, zéér individuele dimentie … ons eigen klein levensverhaal.
Voegen we daar de interpersonlijke dimensie aan toe – onze socioculturele gebondenheid – dan bekomen we een driedimentioneel beeld van de menselijke ziel dat het de Live Coach zal mogelijk maken om zijn client te begrijpen op verschillende plannen tegelijkertijd, wat hem zal toelaten die terdege te begeleiden – te coachen – langs de soms zéér kronkelige en enge paden van zijn levensweg.